Betekenis van de term "lantaarnpaal"

Het woord lantaarnpaal kan daarbij gezien worden als een wat ouderwetsere uitdrukking, maar is nog heel gangbaar. Het is een mast waarop een verlichtingsarmatuur of verlichtingstoestel gemonteerd wordt, met het doel een goede spreiding van het licht te verkrijgen.

Het woord lantaarn of lantaren komt oorspronkelijk uit het Latijn “lanterna”. Dat weer afgeleid is van het Griekse “lampter”, dat vuurbekken of fakkel betekent en waar ook het woord lamp van afgeleid is. Via het Franse woord “lanterne”, dat ook behalve lantaarn ook lamp betekent, is het woord lantaarn in het Nederlands terecht gekomen.

Het woord paal wordt oorspronkelijk gebruikt voor een langwerpig stuk hout. Het stamt uit het Latijn “palus”. Waarschijnlijk is dit woord verwant aan het werkwoord pangere, wat in de grond slaan betekent. Palen dienden vroeger voor het afbakenen van een territorium.

Lantaarnpaal

Geschiedenis: Lantaarnpalen als straatverlichting

Lantaarnpalen als straatverlichting worden sinds de 17e eeuw gebruikt. Het waren in die tijd altijd palen van eikenhout. In de achttiende eeuw werden de lantaarnpalen van gietijzer gemaakt. De lantaarns waren oorspronkelijk kaarslampen. In de 17e eeuw werden deze vervangen door olielampen op petroleum. Inde achttiende eeuw werden deze vervangen voor gaslampen. Het grote nadeel was dat al deze lantaarns afzonderlijk moesten worden aangestoken door een lantaarnopsteker.

Eind 19e eeuw werden de eerste steden verlicht met elektrisch straatverlichting. Het grote voordeel was de grotere veiligheid, door minder brandgevaar en het feit dat de lantaarns centraal in één keer ontstoken konden worden. Na de tweede wereldoorlog werden lantaarnpalen van staal of aluminium gemaakt.

Dubbel lichtmast van staal

Straatverlichting: functioneel of als straatmeubilair

Tegenwoordig zijn alle woongebieden in Nederland verlicht met lantaarnpalen. In woonwijken zijn de lantaarnpalen over het algemeen 3 tot 6m hoog. Aan doorgaande wegen en snelwegen worden hogere masten met een zogenaamde uithouder toegepast. In Nederland zijn niet alle snelwegen verlicht, zoals bijvoorbeeld wel het geval is in België. Normaal worden op- en afritten op snelwegen verlicht en drukke trajecten bij grote steden. Aan snelwegen worden in verband met de verkeersveiligheid meestal aluminium masten toegepast.

Straatverlichting wordt tegenwoordig ingeschakeld met schemerschakelaars. Omdat er op het moment veel aandacht is voor energiebesparing, wordt er geëxperimenteerd met gedeeltelijk uitschakelen van straatverlichting, dimmen van straatverlichting en toepassing van energiezuinige verlichting, zoals LED.

In binnensteden worden lantaarnpalen gezien als straatmeubilair en worden vaak bijzondere ontwerpen toegepast. Ook worden hiervoor materiaalsoorten als hout en roestvast staal gebruikt en worden deze masten meestal in een kleur gepoedercoat. In woonwijken en langs doorgaande wegen heeft de lantaarnpaal over het algemeen een functioneel karakter met minder aandacht voor het ontwerp en uiterlijk.

stalen uithoudermast

Contact opnemen

Postbus 48
7570 AA
Oldenzaal

E info@nlmast.nl
T 0546 813014

Gegevens KvK 55645291
BTW nr. NL851800245